Tercih Listesi Nasıl Hazırlanır? Adım Adım Yöntem
Yazan: Anılcan Memiş · Yayın: 21 Ekim 2026 · Güncelleme: 21 Ekim 2026 · Yayın ilkeleri
Tercih listesi, sınav sonucunuzdan bağımsız olarak stratejik bir karardır. Aynı puanla çok farklı sonuçlar almanızın nedeni, listenin nasıl kurulduğudur. Bu rehberde listeyi sıfırdan, mantıklı bir sırayla kurmayı anlatıyoruz.
1. Önce sıralamanızı doğru okuyun
Puan değil, başarı sırası belirleyicidir. Yıllar arasında puanlar şişebilir veya düşebilir; ancak sıralama çok daha tutarlıdır. Bu yüzden karşılaştırma yaparken "geçen yıl kaçıncı olmuştu" sorusunu sorun: hedef programın geçen yıl son yerleşen kişinin sıralaması sizin sıralamanıza ne kadar yakın?
2. Tercihleri üç kuşağa ayırın
Sağlıklı bir liste tek tip tercihten oluşmaz. Kendi sıralamanıza göre üç kuşak kurun:
- Hedef kuşak (ilk tercihler): Geçen yıl sıralamanızdan daha iyi olan programlar. Tutması zor ama imkânsız değil.
- Gerçekçi kuşak (orta tercihler): Sıralamanızın hemen altında ve üstünde kalan programlar. Listenin omurgası burasıdır.
- Garanti kuşak (son tercihler): Sıralamanızın rahatça yettiği programlar. Amaç, yerleşmenin boşa gitmemesidir.
3. Kontenjan ve doluluk oranına bakın
Bir programın kontenjanı 5 kişiyse, küçük bir sıralama oynaması bile sonucu tamamen değiştirir. Buna karşılık 80 kişilik bir programda sıralama dalgalanmaları daha yumuşaktır. Tercih ederken kontenjanı ve geçen yıl kaç kişinin yerleştiğini birlikte değerlendirin; kontenjanı dolmayan bir program, sıralamanız sınırda olsa bile güçlü bir adaydır.
4. "Tutmaz" diye listeye yazmaktan korkmayın
Yerleştirme, tercih sırasına göre işler: üstteki bir tercih tutarsa alttakiler değerlendirilmez. Bu yüzden listenin başına, gerçekten istediğiniz ama zor olan programları yazmak sizi riske atmaz. Riski asıl artıran şey, gerçekçi kuşağı atlayıp sadece hedef ve garanti tercihlerle liste kurmaktır.
5. Listeyi sıralarken şu sırayı kullanın
- En çok istediğiniz program en üste.
- İstek düzeyi azalarak devam etsin; "tutar mı" kaygısı sıralamayı değiştirmesin.
- Garanti tercihler listenin sonunda olsun ki hiçbir yere yerleşememe riski kalmasın.
6. Bölüm ve üniversiteyi birlikte değerlendirin
Aynı bölüm, farklı üniversitelerde çok farklı deneyimler sunar. Akademik kadro, akreditasyon, staj imkânları ve şehir maliyeti; sıralamanın yanında mutlaka tartılmalıdır. Bu kriterleri Üniversite Nasıl Seçilir rehberimizde ayrıntılı bulabilirsiniz.
7. Özel şartları ve kodları doğrulayın
Kılavuzda her programın bir kılavuz kodu vardır ve bu kod, programın üniversite, bölüm, puan türü ve kontenjan türünü birlikte tanımlar. Tercih yaparken program adına değil, koda güvenin: aynı isimli iki program farklı kodlarla, farklı koşullarla karşınıza çıkabilir.
Kodun yanındaki özel şartlar sütununu mutlaka okuyun. Yaş sınırı, sağlık raporu, mülakat, beden yeterliliği gibi şartlar yerleştirme sırasında bağlayıcıdır. Şartı taşımayan bir aday yerleşse bile kayıt sırasında hakkını kaybeder ve o yıl hiçbir tercihine yerleşmemiş sayılır.
8. Burslu ve ücretli satırları ayrı ayrı değerlendirin
Aynı programın burslu, kısmi burslu ve ücretli kontenjanları ayrı satırlardır ve kapanış sıralamaları arasında on binlerce sıra fark olabilir. Listeye yalnızca "program adı" olarak bakmak, hangi kontenjana hangi sıralamayla girebileceğinizi gizler.
Vakıf üniversitesi tercih ediyorsanız, her satırın hangi kontenjan türü olduğunu not edin ve sıralamanızı o satırın geçmiş kapanışıyla karşılaştırın.
9. Yeni açılan programlarda belirsizlik yönetimi
İlk kez öğrenci alan bir programın geçmiş verisi yoktur. Bu programlar iki uçta davranır: adayların tereddüdü nedeniyle beklenenden düşük sıralamayla kapanabilir ya da sınırlı kontenjan ve yoğun ilgi nedeniyle yükselebilir.
Bu nedenle yeni programları listenin orta kuşağına yerleştirmek, tek başına üst kuşağı bunlarla doldurmaktan daha güvenlidir. Karar verirken kontenjan sayısına ve programın bağlı olduğu fakültenin geçmişine bakın.
10. Listeyi dinlendirin ve yeniden okuyun
Tercih listesi, ilk kurulduğu gün ile teslim günü arasında mutlaka bir kez yeniden okunmalıdır. İlk günün heyecanıyla yazılan bir tercih, iki gün sonra anlamsız görünebilir; bazen de tam tersi olur ve gözden kaçan bir program fark edilir.
İkinci okumada şu üç soruyu sorun: En üstteki tercihe gerçekten gitmek istiyor muyum? En alttaki tercihe yerleşsem mutlu olur muyum? Arada hiç gitmeyeceğim bir satır var mı? Üçünün cevabı netse liste hazırdır.
7. Teslimden önce son kontrol
- Listede farklı sıralama aralıklarından yeterli sayıda tercih var mı?
- Farklı şehirler ve puan türleri dengeli dağıldı mı?
- Burs/ücret koşulları bütçenize uygun mu?
- Girmek istemediğiniz bir program yanlışlıkla listede var mı? (Yerleşirseniz kayıt hakkınız oraya gider.)
Unutmayın: doğru liste, en yüksek puanlı programı değil, sizin için en doğru olanı içeren listedir.